Radius: Off
Radius:
km Set radius for geolocation
Search

Θεόπετρα Καλαμπάκας

theopetraphoto01

Η Θεόπετρα ανήκει στο δήμο Καλαμπάκας Τρικάλων στη Θεσσαλία.

Είναι χτισμένη στις όχθες του Ληθαίου ποταμού (180μ.) όπου παρουσιάζουν ξεχωριστό ενδιαφέρον και απέχει από την Καλαμπάκα 5 χλμ. νότια.

 

Οι 600 περίπου κάτοικοί της ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

 

theopetraphoto03Το παλαιό όνομα του χωριού ήταν «κουβέλτσι» συναντάται σε χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Παλαιολόγου, του έτους 1336. Το κουβέλτσι μετονομάσθηκε σε «Θεόπετρα» τοπωνύμιο που σχετίζεται με το μέγεθος του βράχου «πέτρα» ο οποίος, κατά την παράδοση, ήταν τόσο μεγάλος που «άγγιζε το θεό».

Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας αποτέλεσε έδρα του τοπικού Αγά.

 

 

Αξιοθέατα

 

theopetraphoto002Στα βόρεια του χωριού, υψώνεται η βραχώδης κορυφή Πέτρα και λίγο πιο κάτω, στο Ληθαίο ποταμό, μεταξύ πέτρας και κουσλάς, απλώνεται πλατανόδασος έκτασης 300 στρ.

 

Στα ριζά της «πέτρας» βρίσκεται η γραφική εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ενώ η θέα από το σημείο αυτό είναι καταπληκτική, ιδιαίτερα κατά το ηλιοβασίλεμα.

 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1876), με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο.

 

Εκδηλώσεις

 

Εορταστικές εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα στη Θεόπετρα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Οι νέοι του χωριού μαζεύουν πουρνάρια και άλλα ξύλα για το άναμμα της Μεγάλης Φωτιάς, του φανού, το βράδυ της Αναστάσεως στην κορυφή του βράχου Πέτρα. Η φωτιά διακρίνεται από μεγάλη απόσταση.

Την Κυριακή του Πάσχα οι εκδηλώσεις κορυφώνονται στην κεντρική πλατειά, με δημοτικούς –  λαϊκούς χορούς από συγκροτήματα με παραδοσιακές τοπικές φορεσιές.

 

ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΘΕΟΠΕΤΡΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ

 

theopetraphoto04

Μοναδικό αρχαιολογικό μνημείο προϊστορίας 130.000 χρόνων

 

Το Σπήλαιο της Θεόπετρας (υψόμετρο 100μ.) βρίσκεται μόλις 3 χιλιόμετρα από τα Μετέωρα, στον επιβλητικό βράχο της Θεόπετρας. Ξεχωρίζει στα αριστερά μας κατευθυνόμενοι από τα Μετέωρα προς την πόλη των Τρικάλων.

 

Αρχαιολογική και Επιστημονική Σπουδαιότητα

 

theopetraphoto05Το Σπήλαιο της Θεόπετρας είναι μια πολύτιμη κιβωτός πληροφοριών για την πορεία και τη ζωή του προϊστορικού ανθρώπου στην Ευρώπη και το μοναδικό, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, σπήλαιο στην Ελλάδα, όπου μπορεί να μελετηθεί και να χρονολογηθεί τόσο η μετάβαση από την Ανώτερη Παλαιολιθική στη Μεσολιθική όσο και το πέρασμα από τη Μεσολιθική στη Νεολιθική εποχή.

 

Το σπήλαιο κατοικήθηκε κατά τη Μέση Παλαιολιθική Εποχή (η οποία αρχίζει περίπου πριν 130.000 χρόνια) μέχρι και τη Νεολιθική Εποχή και οι επιστήμονες συμπεραίνουν ότι κατά τη διάρκεια «όλων αυτών των χιλιετιών είναι πολύ πιθανό ότι άλλαξε και ο ανθρώπινος τύπος που ζούσε στην περιοχή, αφού από άλλες θέσεις της Ευρώπης είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος Homo Sapiens Neanderthalensis χάνεται μετά τα 40.000 χρόνια περίπου και εμφανίζεται ο σημερινός σύγχρονος άνθρωπος Homo Sapiens Sapiens».

 

Ευρήματα ανασκαφής

 

Πολύ σημαντικά είναι και τα περίφημα ανθρώπινα αποτυπώματα της Θεόπετρας που χρονολογούνται στα 130.000 χρόνια πριν από σήμερα και αποτελούν σπανιότατο εύρημα όχι μόνο για τον Ελλαδικό αλλά και για τον Ευρωπαϊκό χώρο, καθώς και τα σκελετικά κατάλοιπα ζώων που ποικίλουν ανάλογα με την εποχή.

 

Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι τα σπήλαια λειτουργούσαν ως καταφύγια για ορισμένες «κοινωνικές» ομάδες που, όμως είχε τον ίδιο πολιτισμό με τους ανθρώπους που κατοικούσαν εκτός σπηλαίων, στις ανοιχτές πεδιάδες. Η επιστήμη δεν έχει ακόμη διευκρινίσει αν τα σπήλαια λειτουργούσαν ως μόνιμη ή περιστασιακή κατοικία.

 

Μεταξύ άλλων, στο σπήλαιο βρέθηκαν λίθινα εργαλεία Παλαιολιθικής – Μεσολιθικής και Νεολιθικής Εποχής, κεραμικά ευρήματα Νεολιθικά, οστέινα εργαλεία, κοσμήματα από όστρεο, ένα μοναδικό για τον Ελλαδικό χώρο χρυσό κόσμημα της Παλαιολιθικής, της Μεσολιθικής και της Νεολιθικής περιόδου.

 

Ειδικές αναλύσεις αποκάλυψαν, μάλιστα, πως στο θεσσαλικό σπήλαιο υπάρχει πανάρχαια τέφρα από ηφαίστεια της Ιταλίας.

 

Στη Θεόπετρα έχει βρεθεί επίσης μια μεγάλη ποικιλία καρπών, που είναι άγριοι στην Παλαιολιθική και εξημερωμένοι στη Νεολιθική εποχή, γεγονός που υποδεικνύει πως η πρακτική της γεωργίας δεν ήρθε από την Ανατολή, αλλά αναπτύχθηκε επιτόπου.

 

Διαρρύθμιση του σπηλαίου

 

theopetraphoto07Η είσοδος του σπηλαίου είναι αψιδωτή με διαστάσεις 17 x 3 μέτρα, ενώ ο κύριος θάλαμός του, περίπου τετράγωνος με μικρές πλευρικές κόγχες, έχει έκταση 500 τετραγωνικά μέτρα.

 

Όσον αφορά στη διαρύθμιση του σπηλαίου, στο εσωτερικό του υπάρχει διάδρομος κυκλοφορίας που περιτρέχει όλο το σπήλαιο με μια πορεία περίπου περιμετρική. Είναι επίπεδος (με τις απαραίτητες μικρές κλίσεις) και έχει προστατευτικό κιγκλίδωμα. Ο διάδρομος δεν εφάπτεται του δαπέδου αλλά παραμένει εναέριος, εδραζόμενος σε μικρές βάσεις από σκυρόδεμα. Έτσι, ο επισκέπτης κινείται πάνω από τα αρχαιολογικά σκάμματα, ώστε να μπορεί να βλέπει τα κατά χώραν διατηρημένα ευρήματα.

 

Μπαίνοντας οι επισκέπτες στο σπήλαιο έχουν μια γενική κατ’ αρχήν εικόνα του σπηλαίου και των ανασκαφικών τομών. Στη συνέχεια, ο επισκέπτης, ξεκινώντας την ξενάγηση από τη δυτική πλευρά του σπηλαίου, βλέπει αριστερά και δεξιά του (ανατολικά και δυτικά δηλαδή του διαδρόμου) τις ανασκαφικές τομές με τα αντίστοιχα ευρήματα. Στο τέλος αυτής της πρώτης διαδρομής υπάρχει μικρό πλάτωμα, που χρησιμεύει ως χώρος στάσης και ενημέρωσης των επισκεπτών για την ιστορία του σπηλαίου και των προϊστορικών ενοίκων του.

 

Στο ίδιο σημείο, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν τα σκάμματα της ανασκαφής και τα ευρήματα: τις εστίες της Μεσολιθικής περιόδου και τις εστίες των 60.000 ετών.

 

Από τα δυτικά της γέφυρας, ο επισκέπτης έχει άμεση οπτική επαφή με την καμένη επιφάνεια, όπου σώζονται τα αποτυπώματα των ανθρώπινων πελμάτων, χρονολογημένα με θερμοφωταύγεια στα 110-135000 χρόνια πριν και τα οποία είναι ορατά μέσω γυάλινης επιφάνειας του δαπέδου του διαδρόμου σ’ εκείνο το τμήμα του. Στην ίδια περιοχή σημαίνεται ο χώρος εύρεσης δύο ταφών.

 

Από την άλλη πλευρά, ανατολικά της γέφυρας, υπάρχουν τρία σκάμματα, δίπλα ακριβώς στα ανατολικά βραχώδη τοιχώματα του σπηλαίου, όπου, η ανασκαφή έχει φτάσει στο φυσικό ασβεστολιθικό υπόβαθρο και όπου έχουν βρεθεί, σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης, οστά Μέσης Παλαιολιθικής εποχής, που ανήκουν σε σπηλαία άρκτο αλλά και σε ύαινα, κόκκινο ελάφι, αιγοειδή, λύκο και άλλα μικρότερα είδη ζώων.

 

Στον περίπατό του αυτό, ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρεί τις εναλλαγές του κλίματος στη διάρκεια του Πλειστοκαίνου, το χώρο εύρεσης της μεσολιθικής ταφής, καθώς και άλλη μεσολιθική ταφή, που βρέθηκε με την ευκαιρία των έργων ανάδειξης στο σπήλαιο.

 

Επισκέπτες

 

Με τη δημιουργία διαδρόμου επισκεπτών ο οποίος εξυπηρετεί και άτομα με Ειδικές Ανάγκες έχει ολοκληρωθεί το σπήλαιο και είναι ανοιχτό για τους επισκέπτες.

 

Ωράριο λειτουργίας: 08:30-15:00 καθημερινά πλην Δευτέρας.

 

Τηλέφωνα επικοινωνίας:

6978013522 (καθημερινά 08:00-15:00, εκτός Δευτέρας), κος Παπαβασιλείου Αχιλλέας

2310410185 (καθημερινά 08:00-16:00), Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας (Γραφείο Βόρειας Ελλάδας)

 

Διαβάστε και εκτυπώστε περισσότερα για το σπήλαιο ΕΔΩ

 

ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΘΕΟΠΕΤΡΑΣ

 

theopetraphoto06Το Κέντρο Τεκμηρίωσης και Εκπαίδευσης Σπηλαίου Θεόπετρας υλοποιήθηκε από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας στο πλαίσιο του Ε.Π. Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας – Ηπείρου 2007-2013.

 

Βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό σε μικρή απόσταση από το Σπήλαιο της Θεόπετρας, του οποίου η ανάδειξη έδωσε στους επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν το φυσικό περιβάλλον, τις δομές και τη μεθοδολογία ανασκαφής μιας από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις της Εποχής του Λίθου στον Eλλαδικό χώρο.

 

Το Κέντρο Τεκμηρίωσης και Εκπαίδευσης Σπηλαίου Θεόπετρας μεταφέρει τη φυσική εμπειρία του επισκέπτη από το χώρο της προϊστορικής εγκατάστασης στον μουσειακό χώρο μέσα από την έκθεση κινητών ευρημάτων και την επεξεργασία της αρχαιολογικής τεκμηρίωσης με τη βοήθεια εποπτικού και ψηφιακού υλικού και ενημερωτικών κειμένων. Στο Κέντρο οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν εικονικά στους χώρους του σπηλαίου και να γνωρίσουν από κοντά με διαδραστικό τρόπο το χαρακτήρα και τη φύση των προϊστορικών κοινωνιών.

 

Η αρχαιολογική συλλογή περιλαμβάνει αντικείμενα από τις διάφορες προϊστορικές περιόδους, που ανασκάφηκαν στο Σπήλαιο της Θεόπετρας (Μέση και Ανώτερη Παλαιολιθική, Μεσολιθική και Νεολιθική), αλλά και τμήμα της στρωματογραφίας των επιχώσεων, δύο ταφές της Ανώτερης Παλαιολιθικής και της Μεσολιθικής περιόδου, αποτυπώματα των ανθρώπινων πελμάτων που χρονολογούνται στα 130000 χρόνια πριν από σήμερα, σχέδια αναπαραστάσεων οικόσιτων ζώων και θηραμάτων, ευρήματα προϊστορικών καρπών που διασώθηκαν στα προϊστορικά στρώματα, κεραμικά σκεύη, εργαλεία και κοσμήματα, καθώς και φωτογραφίες από την ίδια την ανασκαφή.

 

Η έκθεση πλαισιώνεται από πλούσιο εκπαιδευτικό και ενημερωτικό υλικό, που στοχεύει στη διαμόρφωση της πληρέστερης δυνατής εικόνας για τους τρόπους διαβίωσης των ανθρώπων και των κοινωνιών τους στις εκάστοτε προϊστορικές περιόδους. Στο κτίριο έχει διαμορφωθεί επίσης  αίθουσα πολλαπλών χρήσεων με διαδραστικές οθόνες αφής και ψηφιακές εφαρμογές εκπαιδευτικού χαρακτήρα καθώς και χώρος προβολής εκπαιδευτικών ταινιών και διεξαγωγής εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

 

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 24320 72190 και 24320 72135

 

 

 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο