Radius: Off
Radius:
km Set radius for geolocation
Search

Ανατολή Ιεράπετρας… Χωριό του ανατέλλοντος ηλίου

 

Anatoli1

 

Η Ανατολή είναι παραδοσιακό χωριό του νομού Λασιθίου, απέχει 31 χλμ από τον Άγιο Νικόλαο και 17 χλμ από την Ιεράπετρα και υπάγεται στο Δήμο Ιεράπετρας.

Είναι ορεινό χωριό, σε υψόμετρο 600 μ. στις νότιες πλαγιές του όρους Δίκτη με πανοραμική θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος, διατηρεί το χαρακτήρα του βουνού μέχρι και σήμερα. Χτισμένο ανάμεσα σε πλατάνια και στις αμυγδαλιές που κατά την περίοδο της ανθοφορίας αλλάζουν την όψη του χωριού. Τα παραδοσιακά σπίτια του ορατά από τον κάμπο σα λευκά περιστέρια, είναι φωλιασμένα στο οχυρό βουνό της Ανατολής.

 

Ονομασία

 

Ο πανέμορφος παραδοσιακός οικισμός της Ανατολής πήρε το όνομά του από το πλεονέκτημα που προσδίδει στον οικισμό η γεωγραφική του θέση. Δηλαδή, επειδή ακριβώς βρίσκεται στα νότια και ανατολικά των Λασιθιώτικων βουνών, ατενίζει πρώτος από όλες τις άλλες κατοικημένες περιοχές την ανατολή του ήλιου.

Το μικρό γραφικό χωριό Καλόγεροι που σύμφωνα με την παράδοση κτίστηκε από κάποιο Τούρκο Αγά ανήκει στην Ανατολή. Αναφέρεται από την εποχή της Ενετοκρατίας. 

 

Ιστορία

 

sokaki

Η περιοχή της Ανατολής, θέσις οχυρά, ανέδειξε κορυφαίους αγωνιστές στην Τουρκοκρατία και  σπουδαίο πνευματικό κέντρο με σχολείο στην Ενετοκρατία και κρυφό σχολείο στην Τουρκοκρατία.

Αναφορά στον οικισμό έχουμε από πολύ νωρίς. Ήδη από το 1583, όπως μαρτυρεί ο Καστροφύλακας, η Ανατολή αριθμούσε 666 κατοίκους. Τη συνέχεια των αναφορών βρίσκουμε στις Τουρκικές και Αιγυπτιακές απογραφές που ακολούθησαν. Το 1880 και 1900 εμφανίζεται ως δήμος – μάλιστα σώζεται και αποτύπωμα σφραγίδας- με 588 και 659 κατοίκους αντίστοιχα. Από το 1920 αποτελεί κοινότητα με ολοένα αυξανόμενο πληθυσμό που το 1951 έφτασε τους 900 περίπου κατοίκους. Μετά το 1970 οι περισσότεροι κάτοικοι της Ανατολής κατέβηκαν στον κάμπο και ίδρυσαν το συνοικισμό Νέα Ανατολή και μαζί με άλλους κατοίκους τα χωριά Στόμιο και Αμμουδάρες.

Ο παλιός παραδοσιακός οικισμός της Ανατολής (Παλαιά Ανατολή) χαρακτηρίζεται από τα πετρόχτιστα σπίτια (που σώζονται ως σήμερα), την παλαιά Κάτω Βρύση και τα στενά δρομάκια. Την τελευταία δεκαετία μπήκε σε πρόγραμμα αναπαλαίωσης.

Κατά τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας με βάση το Πρόγραμμα Καποδίστριας (1999-2011), η Ανατολή αποτέλεσε και Δημοτικό Διαμέρισμα, με συνολικά 1.738 κατοίκους (απογρ. 2001). Σε αυτό υπήχθησαν, εκτός από τον οικισμό Ανατολή (154 κάτ.), οι Αμμουδάρες (102 κάτ.), οι Καλόγεροι (135 κάτ.), η Νέα Ανατολή (1.081 κάτοικοι) και το Στόμιο (266 κάτ.)

Με το Πρόγραμμα Καλλικράτης παρέμεινε στο Δήμο Ιεράπετρας και σήμερα αποτελεί παραδοσιακό χωριό με 2 ταβέρνες, 2 καφενεία και ανακαινισμένο σχολείο.

 

Πολιτισμός

 

Τόπος προνομιακός, των λογίων, των Νοταρίων των καθηγητών Πανεπιστημίου με σπουδαία ιστορία και πολιτισμό.

Από την Ανατολή κατάγεται ο ονομαστός βιολάτορας της Ανατολικής Κρήτης Παντελής Μπαριταντωνάκης.

 

Αξιοθέατα

 

vrisi

Στην Ανατολή βρίσκονται πολλά αρχαιολογικά μνημεία, ναοί (όπως η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και ο Ναός των 12 Αποστόλων στην περιοχή Κάτω και Πάνω Καρκάσα, 4 περίπου χιλ. Ν/Δ του χωριού με αξιόλογες τοιχογραφίες και ανεκτίμητης αξίας φορητές εικόνες, οι οποίες έχουν μεταφερθεί και φυλάσσονται στον Καθεδρικό Ναό του χωριού) και βυζαντινά μοναστήρια του 15ου αιώνα που χτίστηκαν από το λόγιο αντιρρητικό ιερομόναχο Νείλο Δαμηλά.

Στο κέντρο της Ανατολής βρίσκεται ο Προφήτης Ηλίας, ο Ναός των Αγiων Πάντων, εκτός από βυζαντινές εικόνες διαθέτει και ξυλόγλυπτο τέμπλο.

Επίσης, σημαντικός είναι και ο Ναός της Άνω Παναγίας (εκεί ήταν το παλιό νεκροταφείο) και της Κάτω Παναγίας, που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και έχει τοιχογραφίες αλλά και μια ταφική πλάκα στο δάπεδο με σύμβολα άρχοντα.

Η Μονή της Παναγίας της Βαγιονέας στη Βαινιά Ανατολής.

Ιδιαίτερης αρχαιολογικής σημασίας είναι και η Κάτω Βρύση του χωριού η οποία μάλιστα έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού.

Υπάρχει ερειπωμένος ο Πύργος του Ενετού φεουδάρχη βόρεια του χωριού.

Ο οικισμός στο σύνολο του έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός, γι’ αυτό και οι εργασίες για την αναστήλωση των παλιών κτισμάτων γίνονται με σεβασμό στην ντόπια αρχιτεκτονική παράδοση.

Μεγάλης σημασίας είναι το ξεκίνημα αναστήλωσης κτηρίων στον παλιό εμπορικό δρόμο που βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του οικισμού και συνιστούσε το χώρο όπου αναπτυσσόταν η κοινωνική ζωή του χωριού.

Σήμερα μπορεί να λειτουργήσει ως ένας νέος πόλος έλξης με εμπορικές αλλά και πολιτιστικές δραστηριότητες.

 

Πολιτιστικός & Φυσιολατρικός Σύλλογος

 

Ο Πολιτιστικός & Φυσιολατρικός Σύλλογος του χωριού ιδρύθηκε το 1993 και δραστηριοποιείται με πολλές εκδηλώσεις όπως: Κοπή Βασιλόπιτας και δώρα για τα παιδιά στην αρχή του χρόνου, η Γιορτή φασολάδας την Καθαρά Δευτέρα, τα Καζανέματα (προσφορά ρακής), Τρατάρισμα μελιού στην Παναγία του Βαρύ, αναβιώνοντας ένα παλαιό έθιμο, Τρατάρισμα στην εορτή των Αγίων Πάντων πολιούχων του χωριού, τα Τελαλήματα μια εκδήλωση Παγκρήτιας εμβέλειας που γίνετε με πολύ μεγάλη επιτυχία.

Επίσης δημιουργεί ομάδα περιπατητών για την ανάβαση και την παρακολούθηση του Εσπερινού την παραμονή του Τιμίου Σταυρού.

 

Οικονομία

 

Το χωριό της Ανατολής και η ευρύτερη περιοχή είναι στο επίκεντρο της έντονης και οικονομικά αποδοτικής αγροτικής δραστηριότητας η οποία βασίζεται στην θερμοκηπιακή καλλιέργεια.

Οι παραδοσιακές δραστηριότητες είχαν ένα βασικό σκοπό: την καθημερινή επιβίωση και απόκτηση των προς το ζην. Οι εποχές και η κατάσταση της φύσης υπαγόρευαν και καθοδηγούσαν τους ανθρώπους στις διάφορες ασχολίες τους. Οι άνθρωποι είχαν στενή σχέση με τη φύση: την κατανοούσαν, την σέβονταν και καταλάβαιναν τις δυνατότητες και τα όρια της. Η καλλιέργεια των δημητριακών και της ελιάς, τα όμορφα περβόλια με τα κάθε λογής λαχανικά και τα μιαρά – γαϊδούρια, κατσίκες και όρνιθες – ήταν, και ορισμένα είναι ακόμα, μεγάλο κομμάτι της καθημερινής ζωής.

 

Σπορά – Θέρος – Αλώνι

 

Η καλλιέργεια των δημητριακών στην Ελληνική γη έχει μια παράδοση χιλιάδων χρόνων. Τα τελευταία 40 χρόνια η καλλιέργεια σιταριού και κριθαριού έχει ελαττωθεί σημαντικά και σε πολλές περιοχές έχει εξαφανιστεί. Αυτό έχει σαν συνέπεια και την εξαφάνιση των ντόπιων ποικιλιών και του πολύτιμου γενετικού υλικού. Το οδοιπορικό της παραδοσιακή καλλιέργεια σιταριού και κριθαριού: με την καλουργιά για τον καθαρισμό του χωραφιού από τα διάφορα ζιζάνια, την σπορά και το όργωμα, το θέρος, το αλώνεμα, το λίχνισμα, το πλύσιμο του καρπού φαίνετε σ’ αυτό το άλμπουμ.

 

Το όμορφο χωριό μου το λένε ΑΝΑΤΟΛΗ
γιατί η πρώτη αχτίδα του Ήλιου το Φιλεί.

 

Ένα video για την Ανατολή Ιεράπετρας

 

 

 

 
 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο